വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ, ഉൽപ്പാദന മേഖലയിലെ തളർച്ച, വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ പോരായ്മകൾ എന്നിവ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഇന്ത്യയുടെ നിലവിലെ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യത്തെ 'സാമ്പത്തിക ദുരന്തം' എന്നാണ് രാഹുൽ ഗാന്ധി വിശേഷിപ്പിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്രമക്കേടുകൾ, സ്വകാര്യ നിക്ഷേപത്തിലെ കുറവ്, സമ്പത്ത് ഏതാനും ചിലരിലേക്ക് മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് എന്നിവയെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഇനിയും വൈകിയാൽ രാജ്യം ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് കൊളംബിയ സർവകലാശാലയിൽ നടന്ന പരിപാടിയിൽ അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
സാമ്പത്തിക മാതൃകയും ചെറുകിട മേഖലയും:
ചൊവ്വാഴ്ച ന്യൂയോർക്കിലെ കൊളംബിയ സർവകലാശാലയിൽ സംസാരിക്കവെ, ഇന്ത്യയുടെ നിലവിലെ സാമ്പത്തിക മാതൃക ഏകദേശം ഒരു പതിറ്റാണ്ട് മുമ്പേ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് രാഹുൽ ഗാന്ധി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ വൈകുന്നത് രാജ്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളും (MSME) കൃഷിയുമാണ് ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലും പ്രധാന തൊഴിൽ ദാതാക്കളുമെന്നും, എന്നാൽ രാജ്യത്തെ ഉൽപ്പാദന മേഖല ഗണ്യമായി ദുർബലപ്പെട്ടുവെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.
സർക്കാർ പദ്ധതികളും കോർപ്പറേറ്റ് കേന്ദ്രീകരണവും:
'മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ', 'സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇന്ത്യ' തുടങ്ങിയ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പദ്ധതികളുടെ ഫലപ്രാപ്തിയെ രാഹുൽ ഗാന്ധി ചോദ്യം ചെയ്തു. ആവശ്യത്തിന് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ഈ പദ്ധതികൾ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി. സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം കുറയുന്നതിൽ ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തിയ അദ്ദേഹം, സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ നേട്ടങ്ങൾ അദാനി, അംബാനി തുടങ്ങിയ ഏതാനും വലിയ കോർപ്പറേറ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളിലേക്ക് മാത്രമായി ഒതുങ്ങുകയാണെന്നും ആരോപിച്ചു.
പാർശ്വവൽക്കരണവും ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങളും:
രാജ്യത്ത് സമ്പത്തും രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും ഒരു ചെറിയ വിഭാഗത്തിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നത് കർഷകർ, ആദിവാസികൾ, ദളിതർ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ എന്നിവരെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് രാഹുൽ ഗാന്ധി പറഞ്ഞു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, സാമ്പത്തികമായും രാഷ്ട്രീയമായും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്നതിൽ സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വളർന്നുവരുന്ന കടുത്ത അതൃപ്തിയാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരിഷ്കാരങ്ങളും വിദേശ കുടിയേറ്റ നയങ്ങളും:
ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ സുതാര്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്ത രാഹുൽ ഗാന്ധി, തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ക്രമക്കേടുകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ആരോപിച്ചു. ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾക്കുള്ള വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാൻ പരിഷ്കാരങ്ങൾ അനിവാര്യമാണെന്നും, ഇതിനായി മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നീക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതേസമയം, അമേരിക്കയുടെ കർശനമായ കുടിയേറ്റ നയങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ ബാധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യത്തിന്, ഇന്ത്യ നേരിടുന്ന രൂക്ഷമായ തൊഴിലില്ലായ്മയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അതൊരു ചെറിയ വിഷയം മാത്രമാണെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി.
ഭാവിയിലേക്കുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളും മുന്നറിയിപ്പും:
കാർഷിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുക, ഉൽപ്പാദന മേഖലയെ പുനർനിർമ്മിക്കുക, വിദ്യാഭ്യാസം കൂടുതൽ ഫലപ്രദവും ചെലവ് കുറഞ്ഞതുമാക്കുക എന്നിവയാണ് അടിയന്തരമായി ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. വിമർശനങ്ങൾക്കിടയിലും ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി സാധ്യതകളിൽ തനിക്ക് ശുഭാപ്തിവിശ്വാസമുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞ രാഹുൽ ഗാന്ധി, അടുത്ത അഞ്ചോ പത്തോ വർഷം കൂടി നടപടികളൊന്നും എടുക്കാതെ മുന്നോട്ട് പോയാൽ രാജ്യം വലിയ അപകടത്തിലാകുമെന്നും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.