"22 മാസങ്ങൾക്കിപ്പുറം: മണിപ്പൂരിൽ ഒരുപാട് വൈകിയ രാജി"

മണിപ്പൂരിലെ രാജ്യം കുലുക്കിയ കലാപങ്ങൾക്കും രക്തഹാരങ്ങൾക്കും ശേഷം മുഖ്യമന്ത്രി എൻ. ബിരേന്‍ സിംഗ് ഇന്നലെ  രാജിവെച്ചു. 22 മാസത്തിലധികമായി സംസ്ഥാനത്ത് കനലിക്കാത്ത വർഗീയ സംഘർഷങ്ങൾ അവസാനിക്കാനാവാതെ തുടരുമ്പോഴാണ് ഈ നീക്കം. ഇത്രയും കാലം തലമറിഞ്ഞ് ഇരട്ടിപ്പിച്ച അക്രമങ്ങളും നാശനഷ്ടങ്ങളും തുടരുമ്പോഴും ഭരണകൂടം ഗുരുതരമായി പരാജയപ്പെട്ടതിന്‍റെ ഉത്തരവാദിത്തം സ്വീകരിക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണിത്. 2023 മെയ് 3-ന് ആരംഭിച്ച കലാപങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചത് ആൾ ട്രൈബൽ സ്റ്റുഡന്‍റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് മണിപ്പൂർ സംഘടിപ്പിച്ച ഗോത്ര ഐക്യദാർഢ്യ മാർച്ചിലൂടെയാണ്. മേയ്‌തേയി സമുദായത്തെ പട്ടികവർഗ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്കെതിരെ പട്ടികവർഗ വിഭാഗമായ കുക്കികൾ രംഗത്തെത്തി. ഈ ആവശ്യങ്ങൾ വംശീയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ച്, പിന്നാലെ സംസ്ഥാനത്താകമാനം കലാപങ്ങൾ പടർന്നുപിടിച്ചു. 260-ൽ കൂടുതൽ പേരുടെ മരണവും 60,000-ത്തിലധികം ആളുകൾ അഭയാർഥികളാകലും വലഞ്ഞത് കലാപത്തിന്‍റെ ഭീകരതയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 4,786 വീടുകളും 356 ആരാധനാലയങ്ങളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ മാത്രം 255 എണ്ണം തകർത്തുവെന്നത് കലാപത്തിന്റെ മതേതര സ്വഭാവത്തെയും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അനൗദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം മരണമൊടുങ്ങാത്ത നിരവധി അക്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് അഭ്യൂഹങ്ങൾ. ബിരേൻ സിംഗിന്‍റെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ കലാപകാലത്ത് മേയ്‌തെയ് വിഭാഗത്തിന് അനുകൂലമായി പ്രവർത്തിച്ചെന്നാണ് കുക്കി വിഭാഗം ആരോപിക്കുന്നത്. ഭരണ സംവിധാനങ്ങളിലും പോലീസിലും മേയ്‌തെയ് ആധിപത്യം കൊണ്ട് അവർ അനുഭവിക്കുന്ന അടിച്ചമർത്തൽ വംശീയ വിരോധത്തെ അധികം ഉണർത്തിയെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഭരണ പരിണതിയും രാഷ്ട്രീയം വളരെ പ്രതികൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചതായിട്ടാണ് നിരീക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായം. മണിപ്പൂരിൽ നീണ്ടുവരുന്ന കലാപങ്ങളിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ മൗനം സുപ്രധാന വിമർശനങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര അശാന്തിക്കും കാരണമാവുകയുണ്ടായി. ഒരുവർഷത്തിലേറെയായി നടന്ന സംഭവങ്ങൾക്കും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം പ്രതികരിക്കാതിരുന്നതിൽ പ്രതിഷേധം ഉയരുന്നു. ദേശീയ തലത്തിൽ പോലും ഇത്ര വലിയ ഒരു മനുഷ്യരഹിത പരിസരം കൈകാര്യം ചെയ്യാനാകാത്തതിന്‍റെ വിവേചനാധികാരമില്ലായ്മയാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിനെയും വിമർശനത്തിന് വിധേയമാക്കുന്നത്. മുൻമുഖ്യമന്ത്രിയുടെ രാജിയോടെ മണിപ്പൂരിന്‍റെ ദു:ഖവും ദുരിതവും അവസാനിക്കുമോയെന്ന കാര്യത്തിൽ ഉറപ്പില്ല. കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും അഭയാർത്ഥികളായ ലക്ഷകണക്കിന് ആളുകൾക്കും ഈ നടപടി ഒരു ആശ്വാസം നൽകുമോ എന്നത് കാലം മാത്രം തെളിയിക്കും. സർക്കാരിന്‍റെ പുതിയ നടപടികൾ പരിമിതമായാൽ ഈ തലമുറയ്ക്ക് ഈ മുറിവകൾ സാന്ത്വനമാകേണ്ടിവരുമെന്ന് മാത്രമല്ല, വരാനിരിക്കുന്ന തലമുറകളും ഇതിന്‍റെ ആഘാതം നേരിടേണ്ടിവരും.