വാഷിംഗ്ടൺ/ഡൽഹി: ഇന്ധന ഇടപാടിൽ റഷ്യ, യു.എസ്, ഇന്ത്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രം അതീവ സങ്കീർണ്ണവും നാടകീയവുമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക്. യുക്രൈൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ റഷ്യക്കുമേൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്താനും റഷ്യൻ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന രാജ്യങ്ങളെ കർശനമായി ശിക്ഷിക്കാനും ശ്രമിച്ചിരുന്ന അമേരിക്ക, ഒടുവിൽ സ്വന്തം പിടിവാശികൾ ഉപേക്ഷിച്ചു. രാജ്യത്തെ ആഭ്യന്തര ഇന്ധന വില നിയന്ത്രിക്കാനും ഊർജ്ജ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് റഷ്യയിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് ഡീസൽ വാങ്ങാൻ യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നേരിട്ട് റഷ്യയുമായി കരാറിലെത്തുകയായിരുന്നു. ഇതോടെ റഷ്യൻ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ ചുമത്തുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്ന 100 ശതമാനം കടുത്ത നികുതിയും ഉപരോധങ്ങളും അമേരിക്ക താത്കാലികമായി ഒഴിവാക്കി ഉത്തരവിറക്കി.
2022 ഫെബ്രുവരിയിൽ ആരംഭിച്ച റഷ്യ-യുക്രൈൻ യുദ്ധം ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തെയും അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക-ഊർജ്ജ സമവാക്യങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി മാറ്റിമറിച്ചിരുന്നു. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ ഉപരോധമേർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ലോകത്തെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ എണ്ണ ഉപഭോക്താവായ ഇന്ത്യ റഷ്യയിൽ നിന്ന് വൻതോതിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. വാഷിംഗ്ടണിന്റെ എതിർപ്പുകളെ അതിജീവിച്ചും മോസ്കോയുമായുള്ള ബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചും ഇന്ത്യ നടത്തിയ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു. ഇതിനിടെയാണ് മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തുകയും സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി റഷ്യൻ ഇന്ധനം വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന അമേരിക്കൻ നിലപാടിലെ ഇരട്ടത്താപ്പ് ഇന്ത്യ തുറന്നുകാട്ടിയത്.
ഒക്ടോബര് 18 മുതല് പ്രാബല്യത്തില് വരേണ്ടിയിരുന്ന 100% വരെയുള്ള ശിക്ഷാ തീരുവയാണ് യുഎസ് പ്രസിഡന്റിന്റെ ചുവടുമാറ്റം കൊണ്ട് ഒഴിവായത്. ഇത് ഇന്ത്യയില് നിന്നുള്ള കയറ്റുമതി മേഖലയ്ക്ക് വന് ആശ്വാസമായി. യുഎസ് ഉപരോധ ഭീഷണി നീക്കിയതോടെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് നിലവിലുള്ളതുപോലെ തന്നെ റഷ്യയില് നിന്നുള്ള അസംസ്കൃത എണ്ണ ഇറക്കുമതി തടസ്സമില്ലാതെ തുടരാന് സാധിക്കും. യുഎസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാര്ക്കോ റൂബിയോയുടെ ഇന്ത്യ സന്ദര്ശനത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പാണ് ഈ ഇളവ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയും യുഎസും തമ്മിലുള്ള ഇടക്കാല വ്യാപാര കരാര് ചര്ച്ചകള്ക്ക് ഇത് കൂടുതല് വേഗത നല്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തല്. രണ്ട് രാജ്യങ്ങള് തമ്മിലുള്ള വാണിജ്യ ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ച് നേരിട്ട് പ്രതികരിക്കാന് ഇന്ത്യ തയ്യാറായില്ലെങ്കിലും, ആഗോള ഇന്ധന വിപണിയില് സ്ഥിരത നിലനിര്ത്താനാണ് ഇന്ത്യ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ചുരുക്കത്തില്, ഉപരോധം വഴി ഇന്ത്യയെ സമ്മര്ദ്ദത്തിലാക്കാന് യുഎസ് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, സ്വന്തം രാജ്യത്തെ വിലക്കയറ്റവും ആഗോള വിപണിയിലെ പ്രതിസന്ധികളും കണക്കിലെടുത്ത് റഷ്യന് എണ്ണ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിന് ഇന്ത്യയ്ക്ക് മേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങള് താല്ക്കാലികമായി പിന്വലിക്കാന് യുഎസ് നിര്ബന്ധിതരായി എന്നതാണ് യാഥാര്ത്ഥ്യം.