തിരുവനന്തപുരം: കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തില്‍ ഒരു ധനമന്ത്രി മിച്ച ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചു എന്ന് കേള്‍ക്കുന്നത് ഒരു അത്ഭുതമാണ്. കടങ്ങളും പ്രതിസന്ധികളും മാത്രം ചര്‍ച്ചയാകുന്ന ധനകാര്യ വകുപ്പില്‍, വരവ് ചെലവിനെക്കാള്‍ കൂടുതലാണെന്ന് നിയമസഭയെ അറിയിച്ച ഒരു മന്ത്രിയുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ന് വിടവാങ്ങിയ സി.വി. പത്മരാജനായിരുന്നു ആ അപൂര്‍വ്വ നേട്ടത്തിന് ഉടമ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം കേരളത്തിന് നഷ്ടമാകുന്നത് സൗമ്യനായ ഒരു കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവിനെ മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഖജനാവിന് കാവലിരുന്ന ദീര്‍ഘദര്‍ശിയായ ഒരു ഭരണാധികാരിയെ കൂടിയാണ്.
അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന എ.കെ. ആന്റണി തന്നെ സി.വി. പത്മരാജന്റെ കഴിവിനെ വിലയിരുത്തുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: 'കരുതല്‍ കൊണ്ടും പ്രാഗത്ഭ്യം കൊണ്ടും കേരളത്തിലെ ധനകാര്യ മന്ത്രിമാരില്‍ എന്തുകൊണ്ടും മുന്‍പനാണ് സി.വി. പത്മരാജന്‍.' ഈ വാക്കുകള്‍ മാത്രം മതിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണമികവ് അളക്കാന്‍. 1991-95 കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ധനമന്ത്രിയായിരുന്നത്
എങ്ങനെയാണ് പത്മരാജന്‍ ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചത്? അതിന്റെ ഉത്തരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനശൈലിയില്‍ തന്നെയുണ്ട്. 'വിശ്വസിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളില്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കാനുള്ള നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യവും ഉള്‍ക്കരുത്തും എന്നും അദ്ദേഹം പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിരുന്നു,' ആന്റണി ഓര്‍ക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ധനകാര്യ മാനേജ്‌മെന്റ് കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍, പലപ്പോഴും സ്വന്തം പാര്‍ട്ടിയില്‍ നിന്നും മന്ത്രിസഭയില്‍ നിന്നുപോലും സമ്മര്‍ദ്ദങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ അത്തരം വേദികളില്‍ തന്റെ നിലപാടുകള്‍ വ്യക്തമായി അവതരിപ്പിക്കാനും അതില്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കാനും പത്മരാജന്‍ കാണിച്ച വൈഭവം പ്രശംസനീയമായിരുന്നു.
സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ തീരുമാനത്തിലും നിഴലിച്ചു. അനാവശ്യ ചെലവുകള്‍ ഒഴിവാക്കുന്നതിലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഒരുപോലെ ശ്രദ്ധിച്ചു. അക്കാലത്ത് ധനകാര്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരന്റെ പിന്തുണയും അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ മുതല്‍ക്കൂട്ടായി. ഒരു മികച്ച ടീമിനെ നയിച്ചുകൊണ്ട് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയെ സുരക്ഷിതമാക്കാന്‍ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചു.
കോണ്‍ഗ്രസ് പോലുള്ള ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനം പല പ്രതിസന്ധികളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോള്‍, അതിന്റെ ആദര്‍ശങ്ങളില്‍ വെള്ളം ചേര്‍ക്കാതെ, സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളില്‍ നേര്‍വഴിക്ക് നയിക്കാന്‍ സി.വി. പത്മരാജനെ പോലുള്ളവരുടെ നേതൃത്വം വഹിച്ച പങ്ക് ചെറുതല്ല.
പദവികള്‍ പലതും അദ്ദേഹത്തെ തേടിവന്നിട്ടുണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രം സി.വി. പത്മരാജനെ ഓര്‍മ്മിക്കുക, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഖജനാവിന് സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തിന്റെ കരുതല്‍ നല്‍കി, അസാധ്യമെന്ന് കരുതിയ ഒരു മിച്ച ബജറ്റ് സമ്മാനിച്ച ധനകാര്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിലായിരിക്കും. കാരണം, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ആരവങ്ങള്‍ക്കിടയിലും അദ്ദേഹം ബാക്കിവെച്ചത് വികസനത്തിന്റെ കണക്കുകള്‍ മാത്രമല്ല, ഒരു മികച്ച ഭരണാധികാരിയുടെ മായാത്ത കയ്യൊപ്പാണ്.
കേരളത്തിന് 'മിച്ചം' സമ്മാനിച്ച ധനമന്ത്രി; സി.വി. പത്മരാജന്‍ എന്ന സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തിന്റെ പാഠം
Jaihind TV News Report
Jaihind TV Web Desk
Updated Oct 02, 2026
3 min read
86 reads
തിരുവനന്തപുരം: കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തില്‍ ഒരു ധനമന്ത്രി മിച്ച ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ചു എന്ന് കേള്‍ക്കുന്നത് ഒരു അത്ഭുതമാണ്. കടങ്ങളും പ്രതിസന്ധികളും മാത്രം ചര്‍ച്ചയാകുന്ന ധനകാര്യ വകുപ്പില്‍, വരവ് ചെലവിനെക്കാള്‍ കൂടുതലാണെന്ന് നിയമസഭയെ അറിയിച്ച ഒരു മന്ത്രിയുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ന് വിടവാങ്ങിയ സി.വി. പത്മരാജനായിരുന്നു ആ അപൂര്‍വ്വ നേട്ടത്തിന് ഉടമ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം കേരളത്തിന് നഷ്ടമാകുന്നത് സൗമ്യനായ ഒരു കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവിനെ മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഖജനാവിന് കാവലിരുന്ന ദീര്‍ഘദര്‍ശിയായ ഒരു ഭരണാധികാരിയെ കൂടിയാണ്.
അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന എ.കെ. ആന്റണി തന്നെ സി.വി. പത്മരാജന്റെ കഴിവിനെ വിലയിരുത്തുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: 'കരുതല്‍ കൊണ്ടും പ്രാഗത്ഭ്യം കൊണ്ടും കേരളത്തിലെ ധനകാര്യ മന്ത്രിമാരില്‍ എന്തുകൊണ്ടും മുന്‍പനാണ് സി.വി. പത്മരാജന്‍.' ഈ വാക്കുകള്‍ മാത്രം മതിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണമികവ് അളക്കാന്‍. 1991-95 കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ധനമന്ത്രിയായിരുന്നത്
എങ്ങനെയാണ് പത്മരാജന്‍ ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചത്? അതിന്റെ ഉത്തരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനശൈലിയില്‍ തന്നെയുണ്ട്. 'വിശ്വസിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളില്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കാനുള്ള നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യവും ഉള്‍ക്കരുത്തും എന്നും അദ്ദേഹം പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിരുന്നു,' ആന്റണി ഓര്‍ക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ധനകാര്യ മാനേജ്‌മെന്റ് കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍, പലപ്പോഴും സ്വന്തം പാര്‍ട്ടിയില്‍ നിന്നും മന്ത്രിസഭയില്‍ നിന്നുപോലും സമ്മര്‍ദ്ദങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ അത്തരം വേദികളില്‍ തന്റെ നിലപാടുകള്‍ വ്യക്തമായി അവതരിപ്പിക്കാനും അതില്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കാനും പത്മരാജന്‍ കാണിച്ച വൈഭവം പ്രശംസനീയമായിരുന്നു.
സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ തീരുമാനത്തിലും നിഴലിച്ചു. അനാവശ്യ ചെലവുകള്‍ ഒഴിവാക്കുന്നതിലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം ഒരുപോലെ ശ്രദ്ധിച്ചു. അക്കാലത്ത് ധനകാര്യ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ചന്ദ്രശേഖരന്റെ പിന്തുണയും അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ മുതല്‍ക്കൂട്ടായി. ഒരു മികച്ച ടീമിനെ നയിച്ചുകൊണ്ട് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയെ സുരക്ഷിതമാക്കാന്‍ അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചു.
കോണ്‍ഗ്രസ് പോലുള്ള ഒരു വലിയ പ്രസ്ഥാനം പല പ്രതിസന്ധികളിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോള്‍, അതിന്റെ ആദര്‍ശങ്ങളില്‍ വെള്ളം ചേര്‍ക്കാതെ, സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളില്‍ നേര്‍വഴിക്ക് നയിക്കാന്‍ സി.വി. പത്മരാജനെ പോലുള്ളവരുടെ നേതൃത്വം വഹിച്ച പങ്ക് ചെറുതല്ല.
പദവികള്‍ പലതും അദ്ദേഹത്തെ തേടിവന്നിട്ടുണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രം സി.വി. പത്മരാജനെ ഓര്‍മ്മിക്കുക, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഖജനാവിന് സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തിന്റെ കരുതല്‍ നല്‍കി, അസാധ്യമെന്ന് കരുതിയ ഒരു മിച്ച ബജറ്റ് സമ്മാനിച്ച ധനകാര്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിലായിരിക്കും. കാരണം, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ആരവങ്ങള്‍ക്കിടയിലും അദ്ദേഹം ബാക്കിവെച്ചത് വികസനത്തിന്റെ കണക്കുകള്‍ മാത്രമല്ല, ഒരു മികച്ച ഭരണാധികാരിയുടെ മായാത്ത കയ്യൊപ്പാണ്.
