ദീപാവലി ആഘോഷങ്ങളില് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഘടകമാണ് പടക്കങ്ങള്. വിവിധതരം വര്ണങ്ങളാല് കാതടിപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദത്തില് പൊട്ടുന്ന പടക്കങ്ങളെല്ലാം ദീപാവലി സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പതിവ് കാഴ്ചകളാണ്. എന്നാല് ആഘോഷങ്ങള്ക്കപ്പുറം പടക്കങ്ങള് അന്തരീക്ഷത്തിനും പിന്നാലെ അത് മനുഷ്യരുടെ ആരോഗ്യത്തിനും വലിയ ദോഷങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.
ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പടക്കങ്ങള് അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പുറന്തള്ളുന്ന വന്തോതിലുള്ള വിഷവസ്തുക്കളും രാസവസ്തുക്കളും കടുത്ത പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ദീപാവലി രാത്രിയില് വായുവിലെ സൂക്ഷ്മകണങ്ങളായ പിഎം 2.5-ന്റെ അളവ് സാധാരണ പരിധിയേക്കാള് പതിനഞ്ചിരട്ടിയോളം അതായത് 300 മുതല് 800 ശതമാനത്തിലധികം വര്ദ്ധിക്കുന്നു.
പടക്കങ്ങള്ക്ക് ചുവപ്പ്, പച്ച, നീല, മഞ്ഞ തുടങ്ങിയ വര്ണ്ണങ്ങള് നല്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ട്രോണ്ഷ്യം, ബേരിയം, ചെമ്പ് തുടങ്ങിയ ഘനലോഹങ്ങളും സള്ഫര് ഡയോക്സൈഡ്, നൈട്രജന് ഡയോക്സൈഡ് തുടങ്ങിയ വാതകങ്ങളും അന്തരീക്ഷത്തെയും വായുവിന്റെ രാസഘടനയെയും പൂര്ണ്ണമായി വിഷലിപ്തമാക്കുന്നു.
ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ശൈത്യകാല കാലാവസ്ഥയും കാര്ഷിക അവശിഷ്ടങ്ങള് കത്തിക്കുന്ന രീതിയും ഈ മലിനീകരണത്തിന്റെ തോത് ഇരട്ടിയാക്കുന്നു. താപനില കുറയുന്നതും കാറ്റിന്റെ വേഗത കുറയുന്നതും മൂലം രൂപപ്പെടുന്ന 'ഇന്വേര്ഷന് ലെയര്' പ്രതിഭാസം മലിനവായുവിനെ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന് സമീപം തന്നെ തളച്ചിടുന്നു. ഇത് അന്തരീക്ഷത്തിലെ വിഷാംശം ദീര്ഘനേരം നിലനില്ക്കാന് കാരണമാവുകയും, പടക്കങ്ങള് പൊട്ടിച്ചുതീര്ന്ന ശേഷവും വായുനിലവാരം വളരെ മോശമായി തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ മലിനീകരണം മനുഷ്യന്റെ ആരോഗ്യത്തിന് ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. പടക്കങ്ങള് പൊട്ടിച്ചുതീര്ന്ന ശേഷവും അന്തരീക്ഷത്തില് മലിനീകരണം നിലനില്ക്കാം. അതിനാല് ദീപാവലിക്ക് ശേഷമുള്ള വായുനിലവാരം വീണ്ടെടുക്കുന്നത് ഓരോ വര്ഷവും പ്രധാന പൊതുജനാരോഗ്യ വിഷയമായി മാറുന്നു.
പടക്കങ്ങളില് നിന്നുള്ള അതിസൂക്ഷ്മ കണങ്ങള് ശ്വാസകോശത്തിലെ ആല്വിയോളി വഴി രക്തത്തില് കലരുകയും, ശ്വാസതടസ്സം, ആസ്ത്മ, ചര്മ്മ അലര്ജികള്, ഹൃദയസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങള് എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളും മുതിര്ന്നവരും ഇത്തരം വിഷാംശമുള്ള അന്തരീക്ഷത്തില് വലിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളാണ് നേരിടുന്നത്.
ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ നിറപ്പകിട്ടിനിടയിൽ നമ്മൾ ശ്വസിക്കുന്നത് വിഷവായുവാണോ?; ആഘോഷങ്ങളിലും വേണം ജാഗ്രത